Главная >> СМИ о Парламенте >> Адæм сæ фидæнæй ныфсджын сты

Дата: 13 Марта 2010 г.

Название: Адæм сæ фидæнæй ныфсджын сты

Люди уверенны будущим

      Адæймаджы цард афтæ арæзт у, æмæ йын æппæты ахсджиагдæр у, цæмæй социалон æгъдауæй хъахъхъæд уа. Хъæуынц æй алыхуызон социалон зæрдæдарæнтæ. Уыдон куы нæ уой, уæд адæймаг ныфсджынæй куыд хъуамæ кæсæ йæ фидæнмæ?

      Æппæт социалон фарстаты бындур та у æнæниздзинад. Уымæй зынаргъдæр ницы ис царды. республикæйы адæмы æнæниздзинад хъахъхъæнынадыл дзуапп чи дæтты, уыцы ахсджиаг фæрнджын хъуыддаг æрвылбоны куыстæн чи равзæрста, уыцы куыд кæнынц куыст цы аразынц, социалон æгъдауæй, уыимæ медицинон адæм разы уой, уый тыххæй. Ацы фарстытæн дзуапп райсыны фæдыл уацхæссæг ныхас кодта республикæйы Парламенты социалон политикæйы, æнæниздзинад хъахъхъæнынады ветеранты хъуыддæгты фæдыл комитеты сæрдар Александр РЕУТОВИМÆ.

 — Æнæниздзинад хъахъхъæнынады къабаз ахсджиагдæр у, уымæ фыццаг фарст уыимæ баст у. Цы 'рцыд хорздзинадæй ацы къабазы, разамынд цалдæр азы размæ фыццаградон нысаныл куы банымадта, — Æнæниздзинад хъахъхъæнынады фарста национ проект куы ссис, нырмæ рацыд цыппар азы. Хуыздæрырдæм дзы уыйбæрц ивддзинæдтæ æрцыд, бирæ медицинон кæнын афтæ фенцондæр, сыл адæймаг сахуыр æнкъаргæ нал кæны, раздæр азты уавæр бынтон æндæрхуызон уыд, уый. Фыццаджыдæр зæгъын фæнды уый, цалдæр хатты фæфылдæр хосты æфсисад, уыимæ, уæззау рынчынты цы хостæ хъæуы, уыдонæй хъуаг нал æййафæм. зæгъын хъæуы, ис ма хицæн æнæлыггонд фарстатæ, иунæг хъуыддаг у бæлвырд: ныртæккæ уæззау рынчынты цы хостæ хъæуы, уыдон сты парахатæй, ацы фарстайы къуылымпытæ нæй. бон зæгъын у, ацы хъуыддаджы уавæр афтæ нывыл раздæры азты уыд.

Национ проект "Æнæниздзинад"-ы иннæ къабаз у дзæбæхгæнæн-профилактикон куыстуæттæ нырыккон медицинон инфтонггæрзтæй æфсадын. Фæстаг азты дæргъы республикæйы медицинон куыстуæттæ, поликлиникæтæ амбулаторитæ райстой ма ноджыдæр райсдзысты, абоны домæнтæн дзуапп чи дæтты, ахæм нырыккон медицинон техникæ ифтонггæрзтæ. Ныхас ыл нæй, уыцы ног техникæ кусы адæмы хорздзинад æнæниздзинадæн. Зæгъын хъæуы уый, уæлдай цæстдард уыдзæн тагъд æххуысы рынчындæтты нырыккон медицинон техникæйæ ифтонгдзинадмæ. Национ проекты ист фæндæгтыл цæуыны æдасдзинадимæ баст ног программæ. Сæрмагондæй йын радих кæндзысты æхца.

Национ проект "Æнæниздзинад"-ы республикæйы арæзт æрцыд, бирæ адæмыл чи аххæссыд, ахæм вакцинаци грипп, гепатит В гепатиты иннæ уæззау хуызты ныхмæ. фæстаг азты дæргъы тагъд æххуысы машинæтæ дзæвгар фæфылдæр сты, ифтонгдзинад та фæхуыздæр, уый алчидæр уыны.

уыцы хъуыддæгтæ дзурæг сты ууыл, æнæниздзинад хъахъхъæнынады къабаз национ проект куы ссис, уавæр хуыздæр кæнын райдыдта, ныфс ис, дардæр хуыздæр кæндзæн, уымæй. 

— Фæстаг тынг ахсджиаг ссис хосты, уæлдай адæймаджы цардæн чи сты, уыцы хосты æргъты фарста. Куыд дары паддзахад цæст ацы хъуыддагмæ?

— Ис, Хицауад сфидар кодта, ахæм хосты номхыгъд. ныртæккæ уыцы номхыгъдмæ чи хауы, уыцы хосты нымæц дзæвгар фæфылдæр.

Хосты æргъты тыххæй куы дзурæм, зæгъын хъæуы уый, фидаргонд æрцыд хосты тыххæй" федералон закъон, кусын райдайдзæн 1 апрелæй Уыцы закъон бахъуыд, бæлвырдгонд уа, хосы аргъ куыд арæзт цæуы, уый. ис, закъон комкоммæ арæзт у уымæ, ацы къабазы чи кусы цæсгом бынтон сыгъдæг нæу, ахæм мауал сæудæджер кæной адæмы æнæниздзинадæй. Ацы закъонæй пайда паддзахад цæст дардзæн, хосты нормативтæй фылдæр ма уой закъонмæ арæзт цæуой, уымæ.

— Александр, ды разамынд дæттыс Беслæны медицинон центрæн. Уымæ иннæ фарста баст у уыимæ. Куыд кусы центр ныртæккæ?

— Кусынц медицинон лæггад кæнынц йе дæр. Куыд зонут, центр у нырыккон бирæпрофилон. Уымæ дзы арæзт цæуынц бирæ алыхуызон операцитæ бæрзонд технологон бындурыл. Операцитæ дзы кæнынц нейрохирургтæ, кардиохирургтæ, офтальмологтæ, тугдадзинты хирургтæ Центры æххуыс хъæуы, ахæм адæм, зæгъын хъæуы, сты дзæвгар. Ныртæккæ стационар у рынчынтæй. Кусы поликлиникæ дæр. Иудзырдæй, размæ цы ис, уыдон Беслæны медицинон центр кæны дæр.

— Ахæм нырыккон медицинон кустуаты чи кусы, уыцы кусджытæн дæсныдзинад хъуамæ бæрзонд уа. Цавæр кастыстут фыццагдæр цы уыд сæйраг кусджытæ куы 'взæрстат, уæд?

— фыццаг, зæгъын хъæуы, мах кастыстæм, адæймаг профессионалон æгъдауæй куыд у, уымæ, стæй, дæсныйадыл куыд æнувыд у, уымæ дæр. Иуæй-иу медицинон дæсныйæдтæй бон уыд равзарын нæхи бынæттон специалисттæй, æвзæрстам. Иуæй-иу дæсныйæдтæй та дохтыртæ не ссардтам, нæ-иу бахъуыд æрбахонын специалист дæр. Уæлдай тынгдæр цæст дардтам, фидæны дæсны специалист суæвыны каст чи кæны, ахæм æрыгон курдиатджын дохтыртæм дæр. ма иу хатт зæгъын: дохтыр медицинон кусæг Беслæны центры куса, уый тыххæй сæйраг у дæсныдзинад куыстмæ зæрдæргъæвддзинад. 

та, куыд центры разамонæг, афтæ хæсыл нымайын, цы специалисттæ дзы кусы, уыдонæн саразын, куыстмæ разæнгард кæной. Уымæй уæлдай дарддæр куыст араздзыстæм афтæ, хуыздæр дæсныдæр специалисттæ се 'ргом здахой куыстмæ цæуой.

— Куыд у центр нырыккон медицинон техникæ ифтонггæрзтæй та?

— Центры медицинон техникæйæ цæттæдзинад у тынг бæрзонд, дзуапп дæтты нырыккон медицинон домæнтæн дæр. Иннæ специалисттæ хонæм, уымæ нын фадат ис нæхи дæсныдзинад фылдæр кæнын зонгæ кæнын ног медицинон технологитимæ, уæрæсейаг медицинон куыстуæттæй цы специалистты æрбахонæм, уыдоны фæлтæрддзинады фæрцы. Куыд загътон, центр кæны алыхуызон медицинон нырыккон, бæрзонд технологон бындурыл уымæ дзуапп дæтты дунейы стандарттæн дæр.

— Цавæр къуылымпытæ вæййы центры куысты?

— Стырдæр къуылымпыдзинад уый у, адæм се ппæт не 'мбарынц, центры куыст куыд арæзт у, уый. зæгъын хъæуы, фыццагдæр центр медицинон æххуыс кæны республикæйы стæй Цæгат Кавказы иннæ регионты дæр. Æмбарын хъæуы уый, центр аразы хуымæтæг медицинон æххуыс бæрзонд технологиты бындурыл, спецификон, саразынæн бирæ алыхуызон чи домы, ахæм медицинон æххуыс. Уый дзурæг у ууыл, центрмæ зæгъын, фæнды радтын анализтæ кæнын ме 'нæниздзинад, Уымæн нæй. Рынчын адæймаг хъуамæ рагацау йе 'нæниздзинад кæна республикæйы рынчындæтты. йын уым дохтырты бон баххуыс кæнын куы бауа, рынчыны æрбарвитынц Беслæны центрмæ дарддæр скæнынмæ, иннæ рынчындæтты кæнынц, ахæм операци. Иудзырдæй, рынчынмæ хъуамæ уа, рынчындонæй Беслæны центрмæ æрвитынц, ахæм гæххæтт. Уыцы формалон æгъдау нæу, дзурæг у ууыл, адæймаг æмбары, цæуы Беслæны медицинон центрмæ дзы цавæр æххуысмæ кæсы.

— Александр, куыд закъонаразæг, афтæ депутатон архайд баст у уыимæ, лыггонд цæуой, адæмы тынгдæр чи тыхсын кæны, ахæм ахсджиаг фарстатæ. Уыцы фарстатæм хауы сывæллæтты æнæниздзинад удварн бахъахъхъæныны фарста дæр. Ахæм закъон сфидар кодта республикæйы Сæргълæууæг. Ацы фарстамæ йе 'ргом дары, разамынд цы парламентон комитетæн дæттыс, уый дæр. Ууыл дзурæг у уый, Парламенты Советы æмбырдтæй иуы комитет æрныхас рахаста, фæстаг Уæрæсейы телеуынынады дæр, дзыллон хабархæссæг бирæ ныхас кæуыл цæуы, уыцы фарста. Уый у Уæрæсейы Федерацийы территорийы тамакодымæн парахатæн арæн скæныны тыххæй закъон. Ацы дымын ныртæккæ ссис ног "модæ". Куыд у уавæр мах республикæйы та?

— республикæйы ахæм цы ран кæцы клубты пайда кæнынц, ахæм бæлвырд информаци ныртæккæ нæй. ацы хъуыддагыл уæрæсейаг республикæйы Парламенты депутаттæ тыхсынц, уый дзурæг у ууыл, лыггæнинаг фарста ис хъæуы æркæсын, республикæйы уавæр, Уæрæсейы иннæ регионтимæ абаргæйæ, ахæм тæссаг нæма у,

Цыфæндыйæ ацы закъоны проект арæзт у фæсивæды физикон удварны æнæниздзинадыл, дзы разы уыдзысты, фидæны уа, ууыл чи тыхсы, уыдон иууылдæр.

— Стыр бузныг, Александр, дзуаппыты тыххæй.

 

 газета "Рæстдзинад" 13 марта 2010г.

Председатель Парламента >>
Мачнев Алексей Васильевич
Мачнев А. В.